De ballen van mama zijn het lekkerst!
Vraag menig man wie de lekkerste ballen maakt, en ‘mama’ zal het antwoord zijn. Hoe dat werkt weet niemand, hoewel ik vandaag een stukje van het raadsel ontrafeld lijk te hebben.
Wat moeders doen met ballen wordt veelal geheim gehouden, hooguit aan dochters doorgegeven maar veelal gelauwerd met gekwijl van zoons. Mama maakt de beste bal. Ik heb dat niet zo sterk, maar dat heeft ermee te maken dat mijn vader zijn ballen (overigens inderdaad van uitstekende kwaliteit) altijd op dusdanige wijze geprofileerd heeft, dat die van hem op nummer één staan. Maar om nou te roepen dat je vader de lekkerste ballen heeft…
Mijn eigen moeder heeft zich volop bewezen op het gebied van soep. Ze trek krachtbouillons uit schenkel & been, dingen waar ik in de winkel het liefst met een grote boog omheen loop, maar wat ‘uit mams pan’ ineens een goddelijk oudhollandsche status krijgt.
Goed, de ballen van mama. Ik ben ook een mama. En niet alleen van Wout en Floor, ik doe ook een poging louter broodmetkaasvretende kanslozen als Mick (‘nee hoor, ik ben niet mager, ik ben gespierd’), frikadellenman Elmer (quote snackbareigenaar na vraag hoe vaak hij er kwam ‘Deze meneer? Die komt hier zeker twee keer per week!’), ‘ik eet echt heel gezond in de kantine van de Nos-Taco’ en niemand-weet-wat-ie-eet-maar-het-kan-niet-gezond-zijn-Bart zo nu en dan wat gezonde Hollandse kost naar binnen te proppen. En daarbij doet mijn stamppot rauwe andijvie het erg goed. Ik zou kunnen stellen dat ik zomaar eens de lekkerste andijvie ter wereld maak. En bij andijvie hoort een bal.
Nou maakte ik een tijdje geleden andijvie-met-bal toen Taco druistig in de keuken heen en weer bleef dribbelen. ‘Bel anders mijn moeder even, die maakt de lekkerste ballen!’, deed hij een poging mij van mijn eigen recept af te praten. ‘Zal ik even bellen? Even vragen wat ze er in doet?’ Hij trok zijn vooroorlogse Nokia met drukknopjes zonder internet en geile apps uit zijn overvolle broekzak om een lijn te leggen met Limburg. Geshockeerd keek ik hem aan. ‘Hey! Hou eens op! Ik maak ook hartstikke lekkere ballen hoor!’ ‘Ja maar die van mijn moeder, die MOET je echt een keer proeven…’ Ik probeerde in stilte tot tien te tellen om deze man die in mijn keuken zijn moeder stond op te hemelen niet een jezusklap te verkopen en het lukte. Net aan…
Mijn ballen werden goedgekeurd (overigens niet vergeleken met zijn moeders bal, het was meer categorie ‘ze kunnen ermee door’ – dit dan ook weer onuitgesproken) en het leek mij een goed moment Jeroen eens te vragen naar zijn mening over mijn ballen. Jeroen keek alsof hij zich op gevaarlijk terrein begaf (hulde voor dit inzicht), trok toen zijn bedenkelijke Jeroen-mondje, hield de vingertoppen tegen elkaar aan, schudde zijn hand in de lucht (iedereen die ‘m kent weet nu precies hoe het beeld is) en zei; ‘mwah…ze mogen van mij wat crispyer’. Op mijn reactie reageerde hij direct met het sussende ‘maar ze zijn wel heel lekker hoor meisje’, maar het leed was reeds geleden.
Michou kwam enkele weken later een poging doen een crispy bal voor Jeroen te maken door ‘m door paneermeel te rollen en plat te bakken als een hamburger, maar ook dat leek niet te zijn wat ie voor ogen had.
Vandaag aten we andijvie. Met een bal.
En omdat ik behoorlijk lange nagels heb, en bijna over mijn nek ga van het gevoel van gehakt daaronder, vroeg ik Jeroen voor een keer de ballen te doen. Dat ie ze ook ging bakken leek mij een mooie beproeving. Zou hij eens zien dat ballen maken niet ‘zomaar’ iets is. Dat is een kunst!
Jeroen draaide de ballen, legde ze in de pan, rommelde wat met het vuur en nam plaats achter zijn pc om op z’n dooie gemak wat informatie te verwerken. Na een tijdje drong de lucht van verbrand vlees de kamer binnen. ‘Eh, Jeroen…’ Met zijn ‘ik-rule-deze-rots-loop’ wandelde hij naar de keuken, alwaar hij in stilte zijn verlies incasseerde. ‘Zijn ze verbrand?’ vroeg ik vanuit de kamer. ‘Als je er op tikt, zeggen ze ‘pok’, constateerde hij hardop, terwijl hij met een houten pollepel op de (overigens veel te klein gedraaide!) ballen sloeg. Hij haalde een zwarte bal uit de pan, sneed er een stukje vanaf en nam een hap. ‘Nou best lekker! Lekker crispy.’
De maaltijd heeft het eerste kwartier VOLLEDIG in het teken van papa’s zwarte ballen gestaan. Floor nam een hap en weigerde verder. Wout hield niet op te praten over de gitzwarte kogels op zijn bord en riep toen hij doorhad dat het wel heel erg ‘allemaal tegen papa’ was dat ze best lekker waren. Hij nam een hap en had niet door dat ik het vervolg op die hap zag. Een van afschuw verbeten gezichtje vanwege de koolsmaak in zijn mond.
En toen kwam het hoge woord eruit.
‘DE BALLEN VAN MAMA ZIJN VEEL LEKKERDER!’ EN ZO IS HET!
6 January 2009 at 21:28
Een onderwerp waar maar al te makkelijk smakeloze grappen over te maken zijn, dat in ieder geval. Maar ik ben het helemaal eens met Hester, mama’s ballen zijn onovertroffen. Hier thuis zijn ze al op veel manieren gemaakt – met ui, met brood, met zuur (niet wat je na het eten vanzelf van slechte ballen krijgt, maar erbij), maar die van mijn moeder zijn en blijven onovertroffen. Ligt het aan Zeeuws Meisje? Aan de braadpan? Aan de hoeveelheid vet die gebruikt wordt (tegen het uitdrogen)? Ik weet het niet, maar hier thuis worden geen ballen (meer) gegeten – behalve met lange tanden. En mijn moeder is te oud om nog te koken. Haar ballen geheim zal wel in de vlammen van het crematorium opgaan te zijner tijd. Voor ons nooit meer ‘woensdag-gehaktdag’ in ieder geval…
6 January 2009 at 21:29
Bij stampot hoort geen bal maar een lekkere vette rookworst en dikke jus.
En ik snap niet waarom iedereen altijd die gehaktbal zo ophemelt, want persoonlijk vind ik t een zeer overgewaardeerd stukkie vlees.(afval).
Alleen plat met kruiden en sla,tomaat.uien mayo en ketchup tussen een broodje vind ik ze wel heeeeeeeel lekker.
6 January 2009 at 21:40
De gehaktprobeersels van Angeli zijn ook niet echt een culinair hoogstandje en met mosterd of ketchup ook nog weg te krijgen.
Maar Rollade en Rosbief kan ze maken als de beste. Hulde voor Angeli dus.
6 January 2009 at 21:50
Worst hoort bij zuurkool. En bij boerenkool. Maar andijvie eet je met spekjes en gehakt. En hutspot (blegh!) met ‘klapstuk’ – whatever that may be. Een goede gehaktbal (maak ik dus ook) is HEEEEEEEEERLIJK!
Roland; ik vind je zielig. Heb traan weggepinkt bij je slotzin. Kan ik iets voor je doen?
6 January 2009 at 21:55
Even een kleine culinaire les. Rookworst en ‘dikke jus’ (uit een potje?????? gedver) bij stamppotten is te kort door de bocht. Hier komt het. Bij boerenkool horen inderdaad rookworst, uitgebakken spekjes en het liefst een karbonaadje (voor de jus). Bij zuurkool horen ook spekjes en rookworst en om het af te maken een mooie magere speklap (met bijbehorende jus). Hutspot schreeuwt om klapstuk (er doorheen in blokjes nadat je de groenten en aardappels in de bouillon van de klapstuk hebt gaar gekookt). Daar kan een mooi stukje draadjesvlees als begeleiding bij. Stampot van rauwe andijvie is typisch iets voor een oud hollandse bal. Rookworst bij hutspot is niet te vreten, klapstuk bij boerenkool evenmin. Alstublieft, ken uw klassiekers (en houd ze in ere!)
6 January 2009 at 23:04
@Roland: De Jus is van de dag ervoor ,van een lekkere portie draadjesvlees.
Over klassiekers gesproken:Herinnert u zich deze nog? Rode kool met rolpens en appel?
6 January 2009 at 23:07
Beetje 2008 die gehaktbal. Ik had op de Kannelaan toch inmiddels sushi, wraps of Oosterse wokgerechten verwacht!
6 January 2009 at 23:31
@Rik: inderdaad een mooie klassieker, net zoals hete bliksem (welke moeder zou dat nog voor haar kind maken…?) met echte schouderkarbonade!
6 January 2009 at 23:57
Ah Taco, scoor gehaktballen uit Limburg voor ons. Dan kunnen ze mee naar Brixental!
7 January 2009 at 00:51
Vrienden!
Eerstens: wat is klapstuk? Klapstuk is volgens ons aller gewaardeerde wikipedia:
Runderborst of “klapstuk” is rundvlees dat gesneden wordt van de rib. Omdat dit vlees geruime tijd gestoofd moet worden noemt men het ook stoofvlees. Het vlees krijgt zijn specifieke smaak doordat het met kleine vetrandjes is doorregen. Klapstuk wordt meestal gegeten met hutspot.
Tweedens: wij (bij ons thuis) noemden andijviestamppot (dus niet stamppot andijvie) altijd: ‘rauwe andijvie met spekjes’…en zo hoort het ook: andijvie; rauw, aardappels en uitgebakken spekjes!
Alhoewel er natuurlijk verschillende tradities zijn. En het eauk zo waar is dat de ballen van ‘de’ moeder altijd lekkerder zijn dan je eigen ballen! En ook al vraag je: hoe maak je die ballen en ook al krijg je antwoord: het lukt nooit zo als bij je moeder!
Overigens gruwel ik bij: ‘het kuiltje voor de sju’………..
7 January 2009 at 01:15
Mijn vrouw heeft de lekkerste ballen, echt waar.
7 January 2009 at 03:10
@ Herman: gaan we naar Brixental?
@ Hester: Je maakt écht heerlijke ballen! Echt! En ik geef je helemaal gelijk met je laatste zin van je betoog.
Maar.
De eerlijkheid gebied me iets op te biechten. Ik was met de Kerst bij mijn ouders. Mijn moeder had o.a. gehaktballen gemaakt (echt Kerstig, he…) maar… maar… ze waren niet zo lekker als ooit tevoren! Niet dat ze vies waren, maar er ontbrak iets. Ik kon mijn vinger er niet achter krijgen dus vroeg ik het aan mijn moeder. Kwam haar letterlijke antwoord: “Ja, ik dacht nog voordat ik ze ging maken: ‘wat deed ik er altijd ook al weer in?’”
HEL-LOOOOWWW!!!!
Schoorvoetend gaf ze toe dat ze er iets (waarschijnlijk een smaakvolle specerij) had uitgelaten omdat Parker (mijn neefje van anderhalf) het anders misschien niet zou eten. Daar ga je dan als zoon, kind van…
Volgende keer beter, mam!
7 January 2009 at 11:27
Door Limburgse ballen doen ze meestal wat stroop en dat is écht onwijs lekker. Ik vergeet het meestal en ik heb ook geen stroop in huis, maar anders had ik zeker enorme lekkere ballen!
7 January 2009 at 12:07
Stroop????
KERSTIG???
Ze zijn echt gek, onder de rivieren.
Overigens heeft mijn gezonde hollandsche kost er in geresulteerd (of beter gezegd ‘het heeft niet kunnen voorkomen’) dat mijn zoon ziek op de bank ligt. Hij is, zoals het een man betaamt IN en IN zielig.
7 January 2009 at 12:33
Vreemde associatie blijft dat voor mannen, ziek zijn en zielig. Ik ken alleen maar mannen die liever niet lastig gevallen worden met alle goedbedoelde zorgzaamheid als ze alleen maar rustig ziek willen liggen te zijn. Waarom hebben vrouwen dat toch nodig, misschien omdat ze het niet kunnen hebben dat eaan man in zijn eigen wereld, zonder inmenging, rustig ziek wil wezen?
7 January 2009 at 12:57
Bij ons thuis heette andijviestampot :”cadzandse pot”
Vraag me niet waarom……
Wij boven de rivieren kennen ook “Balkenbrei”niet.
Taco weer wel!!!!
7 January 2009 at 13:10
@ Rik: Balkenbrei ken ik wel, maar heb ik NOOIT gegeten! Mijn opa zat wel altijd te genieten van zijn portie varkensafval… Brrrr.
@ Roland: respect en dankjewel! Had het niet beter kunnen zeggen.
Overigens is het wel aardig om te vermelden dat de schrijfster van al deze ‘als-mannen-ook-maar-een-beetje-pijn-hebben-dan-moet-je-ze-eens-horen’-propaganda heeft toegegeven dat ZIJ de grootste piepert van allemaal is! “Ik kan gewoon niet tegen pijn”, was de letterlijke quote…
7 January 2009 at 14:23
Balkenbrij (met lange ij overigens) is ook volop in het oosten van het land, en dus wel degelijk boven de rivieren, verkrijgbaar.
Categorie ‘frikadel’; niet over nadenken. Heb het wel eens gegeten en kan er weinig anders over zeggen dan ‘lekker’.
En dat ik niet tegen pijn kan, wil niet zeggen dat ik piep. Pieperds zeiken namelijk. De hebben ‘altijd wat’. Beetje moe, beetje grieperig, licht allergisch, buikpijn, hoofdpijn – het is ook het soort mens dat ‘problemen heeft in de privésfeer’ en daarom dingen niet kan. Zich ziek meldt omdat ‘de vader van een vriendin een slechte diagnose heeft gekregen’. Mensen die alles aangrijpen om iets maar niet te hoeven doen: GRU-WEL.
Ik haat pijn gewoon – heel simpel. Ik wil geen hoofdpijn – dus neem ik wat in en niet zo zuinig ook. Ik ga niet met een ‘laten we het er maar niet over hebben, maar heb het er alsjeblieft vooral over-blik lopen als ik pijn in mijn rug heb; ik godver gewoon de hele boel bij elkaar.
Wat hier vandaag gebeurde was echter stuitend. Ik haalde een witte Wout uit school die op de terugweg in de auto alleen maar huilde. Zodra ik met de meewarige mamablik zijn kant op keek, pruilde zijn lip en spoot het traan- en snotvocht zijn ogen en neus uit. Eenmaal thuis kon hij zijn schoenen niet uitkrijgen ‘ZOVEEL PIJN IN ZIJN KEEL HAD HIJ’. (ECHT!) Eenmaal boven stortte hij zich als een baby in mijn armen terwijl ik zijn pyjama aantrok en een paracetamol in zijn snavel stopte. ‘Ga je in bed liggen of op de bank?’ ‘OP DE BAAAAHAAANK’, snikte hij. Eenmaal op de bank vroeg ik of hij wat wilde drinken. Pas na vier keer vragen vond hij de kracht zijn hoofd te schudden. ‘Maar drinken is goed. Wil je dode cola?’ ‘Jaaaaaa…’, kwam er met zijn laatste inspanning uit. Toen hij het glas half ophad, werd ik geroepen. Of ik het glas op de tafel die een halve meter bij hem vandaan stond wilde zetten. (ECHT!) Dat herhaalde zich bij de yoghurt, het yakultje en bij het volgende glas cola. Ineens stond hij naast me. ‘Mijn keelpijn is over. Mag ik smarties?’
Echt. De man die tien minuten daarvoor nog kansloos terminaal leek.
En DAT is nou typisch mannengedrag. En ziek worden als een vrouw ziek is. Nou, ik knap van weinig dingen zo snel op als een zieke man die naast je in bed kruipt. WEGWEZEN! (Ik loop nog liever met 41 graden koorts buiten dan naast een zieke man in bed te gaan liggen!)
En wat Wout gepland heeft? Ziek worden op de dag voordat Angeli en ik gaan winkelen. ZIEK BEN IK ERVAN! Nou heeft mams net aangeboden op te passen. Godzijdank…
Wout zit as we speak tv te kijken en te DS’en. Zijn keelpijn is HELEMAAL over. Zegt ie. Wedden om 1 miljoen euro dat het vanavond tegen bedtijd weer terugkomt?
7 January 2009 at 15:38
Praise the lord! En oma Kippen nog meer!
7 January 2009 at 15:44
O en nog even over dat ziek zijn. Mijn mannen piepen niet, ze zuchten des te meer. Liefst zo luid mogelijk want stel je voor dat ik het niet zou horen. Mijn stoïcijns gedrag maakt het niet minder. Integendeel, het gezucht gaat vervolgens over in hees gekreun, niet té hard want stel je voor dat zo’n stom wijf als ik door zou hebben dat het een schreeuw om aandacht is. Pfff
7 January 2009 at 20:11
NIET WAAR!!!!!
7 January 2009 at 20:11
btw Hoe is het inmiddels met de kleine lastpost?
7 January 2009 at 20:46
Ook hier is de balkenbrij bekend, werd smakelijk gegeten door de opa’s en oma’s.
Moet er zelf niet aan denken omdat te eten, blêh!!
Dapper dat jij het wel hebt gedaan.
Biest valt wel een beetje in datzelfde rijtje, ook geproefd??
Hier zijn de ballen(en de jus) van oma het lekkerst!
Simpelweg omdat mama ze niet maakt omdat ze niet over die gave beschikt.
Kreeg hier gister nog klachten over, misschien moet ik dan toch maar in de leer bij mams.
Slaapt Wout al??